Czy dojrzałe przywództwo wymaga powrotu do własnej historii? Lekcje po lekturze książki Amira Levine’a “Bezpiecznie.”
Nasze zachowanie w pracy rzadko dotyczy samej pracy. Przedstawiam osobiste refleksje po lekturze książki „Bezpiecznie” Amira Levine’a. Artykuł pokazuje, dlaczego jako liderzy boimy się prosić o pomoc i jak wczesne schematy blokują rozwój zespołu.
Mam tylko kilka zdjęć ze swojego wczesnego dzieciństwa.Może właśnie dlatego tak lubię do nich wracać i podglądać każdy detal: mnie samą i świat lat 80. Patrzę na tę roczną, dwuletnią i czteroletnią dziewczynkę. I myślę: jak wiele z tego, jak dziś buduję relacje w pracy, czego (często nieświadomie) oczekiwałam od przełożonych i jaką rolę przyjmowałam w zespole… zostało ukształtowane już wtedy.
Brodzimy po omacku w relacjach zawodowych, dopóki ktoś nie da nam mapy. Dla mnie taką mapą stała się książka „Bezpiecznie”. Amir Levine rzuca światło na ukryte mechanizmy, które kierują zachowaniem liderów. Styl, w jakim odcinamy się od ludzi lub panicznie próbujemy kontrolować każdy krok zespołu, ma swoje precyzyjne, neurobiologiczne źródło. Ta książka pozwala zrozumieć, że zmiana struktury w firmie zawsze wymaga najpierw powrotu do własnej historii.
Czym jest styl przywiązania?
Amir Levine zaprasza do ćwiczenia w którym masz wyobrazić sobie, że w trakcie podróży służbowej, otrzymujesz sms, od swojej przełożonej. Sms ten brzmi: “Po Twoim powrocie, koniecznie musimy porozmawiać”.
Co przychodzi Ci do głowy?
Czy to zapowiedź wspaniałej informacji (np. o podwyżce albo awansie)? Już nie możesz się doczekać, kiedy po powrocie zapukasz w drzwi biura swojej szefowej. A może reagujesz ściskiem żołądka i przeszukiwaniem w myślach potencjalnych błędów, które mogł_ś popełnić w ostatnim czasie? Pojawiają się katastroficzne obrazy niezadowolonej szefowej lub zwolnienia? Być może odczytujesz sms-a i starasz się nie poświęcać mu uwagi, a po powrocie z delegacji nie inicjujesz spotkania z szefową?
Amir Levine powołuje się na badania, które udowodniły, że sposób w jaki odnosisz się do tego rodzaju sytuacji, nie jest kwestią przypadku. Reagujesz zgodnie z twoim style przywiązania – czyli zaprogramowanym schematem, zakorzenionym głęboko w Twoim mózgu.
Rodzaje stylów przywiązania
Badania nad przywiązaniem wyróżniają 4 style przywiązania:
- lękowy (pragnienie bliskości, ale lęk przed odrzuceniem),
- unikający (niezależność ważniejsza od bliskości),
- lękowo – unikający (połączenie dwóch poprzednich),
- bezpieczny (swoboda bycia w bliskości).
Wg. Amir Levine, na tworzenie się naszego stylu przywiązania ma wpływ genetyka oraz nasze doświadczenia z pierwszymi opiekunami.
Naukowcy doszli do wniosku, że każdy z nas ma ogólny styl przywiązania oraz styl przywiązania wobec niektórych osób.
W praktyce oznacza to, że ogólny styl przywiązania odzwierciedla Twoje generalne podejście i przekonania dotyczące relacji, czyli możesz mieć ogólny styl przywiązania zdiagnozowany jako lękowy, ale dzięki doświadczaniu bezpiecznych wzorców w relacji np. z partnerem rozwinąć bezpieczny styl przywiązania.

Jak Twój styl przywiązania może wpływać na Twoje życie zawodowe?
Nasze zachowanie w pracy, nie zawsze jest związane…z pracą.
Spójrz, jak cztery style przywiązania kształtują codzienność lidera.
Lider o stylu bezpiecznym: kotwica organizacji
- Potencjał i wyzwania: bezpieczny lider buduje przestrzeń, w której ludzie nie boją się eksperymentować. Jego siłą jest stabilność emocjonalna. Największym wyzwaniem bywa natomiast trudność w zrozumieniu, jak głęboki lęk mogą nosić w sobie jego współpracownicy.
- Delegowanie zadań: przekazuje odpowiedzialność z naturalnym zaufaniem. Daje jasne ramy i pozwala pracownikowi działać na własnych warunkach.
- Proszenie o pomoc: komunikuje swoje ograniczenia wprost. Potrafi powiedzieć: „W tym obszarze brakuje mi wiedzy, potrzebuję waszego doświadczenia”. Nie widzi w tym zagrożenia dla swojego autorytetu.
Lider o stylu lękowym: ciągłe szukanie potwierdzenia
- Potencjał i wyzwania: posiada niezwykle czuły radar na nastroje w zespole. Szybko wyczuwa ukryte konflikty. Wyzwaniem jest jednak jego wewnętrzny krytyk. Każde milczenie pracownika lub spóźniony raport interpretuje jako osobiste odrzucenie.
- Delegowanie zadań: delegowanie staje się dla niego źródłem udręki. Oddaje zadanie, by po godzinie kompulsywnie sprawdzać statusy na Slacku. Często wpada w mikrozarządzanie.
- Proszenie o pomoc: rzadko prosi o wsparcie w sposób bezpośredni. Częściej wysyła niejasne sygnały o swoim przeładowaniu pracą. Liczy na to, że zespół sam domyśli się jego potrzeb i przyjdzie z ratunkiem.
Lider o stylu unikającym: samotna wyspa
- Potencjał i wyzwania: zachowuje duży spokój w momentach kryzysu. Działa chłodno i zadaniowo. Wyzwaniem jest mur, który wznosi wokół siebie. Unika budowania bliższych relacji, co skazuje jego zespół na emocjonalny dystans.
- Delegowanie zadań: zamiast delegować, porzuca projekty. Przekazuje zadanie i natychmiast znika w próżni informacyjnej. Wyznaje zasadę, że dorośli ludzie powinni radzić sobie sami.
- Proszenie o pomoc: nie prosi o pomoc prawie nigdy. Traktuje potrzebę wsparcia jako dowód na własną niekompetencję. Kiedy projekt upada, woli naprawiać go sam po nocach.
Lider o stylu lękowo-unikającym: emocjonalne wahadło
- Potencjał i wyzwania: cechuje go wysoka czujność na ryzyko. Dostrzega pęknięcia systemowe szybciej niż inni. Wyzwaniem jest jednak jego skrajna niestabilność. Zespół rano nie wie, którego lidera zastanie w biurze.
- Delegowanie zadań: miota się między skrajnościami. Potrafi oddać pracownikowi pełną decyzyjność, by przy pierwszym drobnym potknięciu gwałtownie ją odebrać w przypływie paniki.
- Proszenie o pomoc: rozpaczliwie potrzebuje wsparcia, ale gdy je otrzymuje, zaczyna podejrzewać innych o próbę przejęcia władzy. Ostatecznie odpycha pomocną dłoń.
Dlaczego warto przeczytać książkę Amira Levine Bezpiecznie?
Autor książki “Bezpiecznie. Rewolucyjny poradnik o tym, jak zbudować bezpieczne życie” jest lekarzem psychiatrą i neurobiologiem. W swojej książce w przystępny sposób dzieli się naukową wiedzą o neuronauce.
Cenię tę książkę przede wszystkim za jej praktyczność – zawiera narzędzia do autodiagnozy własnego stylu przywiązania, ćwiczenia, a nawet testy weryfikujące czy właściwie rozumiesz naukowe założenia teorii przywiązania. Testy traktuję zawsze jako zaproszenie do refleksji a nie jako narzędzia diagnostyczne i Ciebie również do takiego podejścia zachęcam.
Autor przedstawia zestaw konkretnych narzędzi. Dzięki nim, każdy lider (i każdy człowiek!), który mierzy się z pozabezpiecznym stylem przywiązania, zyskuje szansę na tworzenie głębokich, bezpiecznych więzi.
O tym jak styl przywiązania wpływa na relacje zawodowe posłuchasz w podcaście Ludzka Strona Biznesu w rozmowie z dr Olgą Węglerską. Zapraszam Cię do wysłuchania tej rozmowy:
https://valuesfirst.pl/podcast/jak-styl-przywiazania-z-rodzicami-wplywa-na-twoje-relacje-zawodowe-rozmowa-z-dr-olga-weglerska/

Natalia Ginter
Owner & Founder
HR Business Partner, OKR Advisor & Scrum Master, Insights Discovery Coach
Z firmami współpracuje jako trener, wspierając liderów w ich codziennych wyzwaniach oraz jako konsultant, wspierając Zarządy we wdrażaniu OKR-ów. Uwielbia dzielić się wiedzą i uwalniać potencjał innych.
Po pracy praktykuje jogę i nadrabia zaległości podcastowe spacerując z 30 kilogramami futra i szczęścia (model pies).