Moje nowe spojrzenie na emocje po lekturze „Jak powstają emocje. Sekretne życie mózgu” Lisy Feldman Barrett

Okazało się, że to, jak rozumiałam emocje, to tylko połowa historii

Do tej pory patrzyłam na emocje tak, jak opisuje to Paul Ekman w swojej teorii emocji podstawowych, że mamy kilka podstawowych emocji (jak radość, smutek, strach), które są wrodzone i wspólne dla wszystkich ludzi.

Przykładowo: dostaję od klienta krytyczny feedback i automatycznie pojawia się strach jako uniwersalna reakcja na zagrożenie.

Lisa Feldman Barrett

A potem trafiłam na Lisę Feldman Barrett i to mi trochę wywróciło myślenie o emocjach do góry nogami – zaktualizowałam swoją wiedzę o konstruktywistyczne podejście tworzenia emocji, którego reprezentantką jest właśnie Lisa Feldman Barrett.

Jeśli chcesz usłyszeć, jak badaczka tłumaczy to w prosty sposób, polecam jej wystąpienie TED:

Konstruktywistyczne podejście do emocji

W konstruktywistycznym podejściu, zakłada się, że emocje nie są wrodzonymi, gotowymi „programami”, lecz są tworzone przez mózg w danym momencie. Według niej emocje nie są gotowe, mózg je tworzy na bieżąco z trzech rzeczy:

• tego, co dzieje się w Twoim ciele np. szybkie bicie serca (interocepcja),
• tego, jak nazywasz takie stany: „to stres”, „to ekscytacja” (pojęcia emocji),
• i kontekstu, w którym jesteś np. czy ktoś Cię ocenia (rzeczywistość społeczna).

Przykładowo: mam przyspieszone bicie serca i napięcie w żołądku (interocepcja) przed spotkaniem z klientem. Znam i używam pojęcia „stres” lub „lęk” (pojęcia emocji) oraz funkcjonuję w kulturze, w której ocena Klienta jest ważna i obciążająca (rzeczywistość społeczna). Rezultat: mój mózg konstruuje emocję jako “lęk”. Ale, te same odczucia przed czymś na co czekam, mogą zostać skonstruowane jako …”ekscytacja”.

W dużym skrócie

Ekman: płaczesz, bo jesteś smutna.
Barrett: jesteś smutna, bo Twój mózg uznał, że to, co czujesz, to smutek.

Podsumowanie

Nowe podejście, dużo to dla mnie zmienia. I to zmienia sporo, bo pokazuje, że emocje nie są tylko czymś, co nam się przydarza. W dużej mierze to sposób, w jaki nasz mózg interpretuje to, co się dzieje. Z książki Jak powstają emocje. Sekretne życie mózgu, biorę dla siebie jedną mocną myśl: jestem architektką swoich doświadczeń. I to jest jednocześnie uwalniające i trochę niewygodne, bo skoro mam na to wpływ, to nie mogę już wszystkiego zrzucić na „tak po prostu mam”.